Biến Cố Lịch Sử Một Thời Chưa Xa
Dưới đây là bản lược kê thời điểm những biến cố trực tiếp xảy ra tại thành phố Ðà Nẵng,
1. Giai đoạn từ 1955 trở về trước:
* Năm 1803 : Ông Robert, sứ gỉa người Anh, đến xin vua Gia Long mở cửa hàng buôn bán ở bán đảo Sơn Trà. Không được chấp thuận.
* Năm 1817 : Thương thuyền Pháp mang tên La Paix, của hiệu Balguerie, Sarget et Compagnie, ghé Ðà Nẵng bán hàng, nhưng thất bại, vì dân bản xứ chưa quen dùng hàng ngoại.
* Năm 1817 : Bá Tước De Kergarion, thuyền trưởng của pháo thuyền Cybèle, đến Ðà Nẵng, chuyển lời Pháp Hoàng Louis 18, yêu cầu Việt Nam thi hành hiệp ước Versailles, đã được ký giữa Pháp và đại diện chúa Nguyễn là Giám mục Pigneau de Béhaine (Bá Ða Lộc), vua Gia Long cho trả lời hủy bỏ với lý do người Pháp đã không thi hành hoà ước này.
* Năm 1822 : Chiến thuyền Cléopâtre, do Courson de la Ville Héllio đến Ðà Nẵng, xin yết kiến vua Minh Mạng, nhưng bị từ chối. Cùng năm này, một tàu của người Anh cũng đến Ðà Nẵng xin thông thương, nhưng cũng không được chấp thuận.
* Năm 1825 : Hai chiến thuyền Thétis và Espérance, do đại tá hải quân Pháp, Bougainville, trình quốc thư, nhưng vua Minh Mạng không tiếp, với lý do. đã không tiếp người Anh, không thể tiếp người Pháp
* Năm 1830 : tàu Favorite của Pháp đến Ðà Nẵng, thất bại
* Năm 1836 : tàu Bonite của Pháp đến Ðà Nẵng, thất bại
* Năm 1838 : tàu Artémise của Pháp đến Ðà Nẵng, thất bại.
* Năm 1843 : chiến thuyền Héroine đưa Félix Favin Lévêque đến Ðà Nẵng đòi thả các giáo sĩ truyền giáo bị giam, được chấp thuận.
* Năm 1844 : Ðô đốc Jean Cécile, Pháp, đến Ðà Nẵng xin lãnh giám mục Dominique Lefèbvre, bị bắt ra.
* Năm 1847 : Ðại tá Augustin Lapierre chỉ huy chiến hạm Gloire cùng Trung tá Rigault de Genouilly chỉ huy chiến hạm Victorieuse đến cửa Ðà Nẵng, xin bỏ những dụ cấm đạo Thiên Chúa. Trong lần này quân Pháp khai hỏa đầu tiên trên vùng biển Ðà Nẵng, để thị uy và ngừa người Việt đột kích. Chính sách bế quan được triệt để thi hành trong hai giai đọan trị vì của vua Tự Ðức và Thiệu Trị, nên mọi cố gắng đến Ðà Nẵng của Hoa Kỳ, Anh, Tây Ban Nha, Pháp, đều không thành công.
* Năm 1856 : chiến thuyền Catinat đến Ðà Nẵng, bá tước William Lelieur de Ville-sur-Arc chuyển thư của Montigny đến các quan địa phương. Thất bại, Pháp pháo kích và đổ bộ lên bờ trong sự tăng viện của chiếm hạm Capricieuse do Collier chỉ huy.Nhưng vì chưa được lệnh chính thức của chính phủ Pháp, nên rút đi.
* Năm 1857 : Montigny theo tàu Marceau đến Ðà Nẵng, nhưng cũng thất bại.
* Năm 1858 :Genouilly đem chiến hạm của Pháp cùng lực lượng Tây Ban Ban đến Ðà Nẵng.
* Ngày 01 tháng 9 năm 1858 : Pháp pháo kích và đánh chiến các đồn An Hải, Tồn Hải.
* Ngày 06 và ơ tháng 2 năm 1859, Ông Nguyễn Tri Phương, phản công.
* Ngày 08 tháng 5 năm 1859, Pháp cùng Tây Ban Nha chiếm các đồn Hải Châu,Thạc Gián, Phước Ninh.
* Ngày 22 tháng 6 năm 1859 : bàn chuyện nghị hòa, bất thành.
* Ngày 22 tháng 6 năm 1859 : Pháp chiếm thêm các đồn Nại Hiên Liên Trì
* Ngày 18 tháng 11 năm 1859 : Pháp pháo kích hủy diệt mọi công sự phòng thủ ở phía Bắc Ðà Nẵng đến đồn Chơn Sảng sát phía ngoài Liên Chiểu (Hòa Vang). Trung tá công binh Pháp, Dupré Déroulède tử trận trong sức chống trả của Việt Nam, trong trận đánh này.
* Ngày 23 tháng 3 năm 1860 : Pháp tiêu huỷ các doanh trại của Pháp tại Ðà Nẵng rồi rút vào Nam Kỳ.
* Năm 1888, thành phố Ðà Nẵng chính thức được thành lập, đặt dưới quyền cai trị của người Pháp.
* Tháng 4 năm 1955 : Quân Pháp rời khỏi Ðà Nẵng, tập trung về Vũng Tàu chờ hồi hương,
(Sau những diễn biến :
o 07.5.1954 : Ðiện Biên Phủ thất thủ - trận đánh bắt đầu 20.11.1953
o 16.6.1954 : Quốc Trưởng Bảo Ðại mời Ông Ngô Ðình Diệm về nước.
o 25.6.1954 : Ông Ngô Ðình Diệm về tới Sài gòn
o 28.10.1954 : Pháp chính thức giao trả Việt Nam cho chính phủ Bảo Ðại.
o 13.12.1954 : Pháp thỏa thuận cho Mỹ thay Pháp giúp đỡ quân đội Quốc Gia Việt Nam qua một thỏa ước ký tại Paris.
o 20.01.1955: Pháp giao quyền chỉ huy quân đội Việt Nam cho quốc trưởng Bảo Ðại)
Làng Xưa
Tôi về thăm lại Làng Xưa
Nghiêng nghiêng bóng nắng hàng dừa gió lay
Làng Ta thay đổi lắm thay
Đình xưa dấu củ bao ngày vấn vương
Cây U xưa vẫn bờ nương
Nắng mưa năm tháng vấn vương người về
Quê Hương yêu dấu Mỹ Khê
Tuổi thơ in dấu bên bờ biển xanh
Cựu Thiếu Nữ Gia Đình Phật Tử Mỹ Khê
Thân Tặng tác giả nhân chuyến về
thăm Quê Hương 12 - 2010
